Begripsbepaling

Een beschouwing over de media in KernKatern vraagt allereerst om een begripsbepaling.

Media is het meervoud van medium. De betekenis van het woord zoals wij het hier gebruiken is: hulpmiddel om iets te bewerkstelligen of over te dragen; middel tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie; communicatiemiddel.

Te denken is aan het gesproken woord, een brief, een boek, de telefoon en e-mail. Wanneer we spreken over massamedia gaat het over communicatiemiddelen die de massa van het volk kunnen bereiken, zoals radio, televisie en internet.

Bij het begrip communicatie gaat het om: de gelegenheid tot uitwisseling van gedachten; het geestelijk met elkaar verkeren. In het spraakgebruik van het geloof, de gemeente, de kerk valt daarbij de nadruk op de communicatie van het Woord van God. Hoe komt het Woord van God tot mensen en hoe werkt het iets uit in het leven van mensen?

Geschiedenis  

Wij leven in een tijdperk, waarin we overspoeld worden door informatie die ons langs alle mogelijke middelen, gewild en ongewild bereikt. Zeven dagen per week, 24 uur per dag als je niet zelf grenzen aanbrengt.

De tijd is voorbij dat je zo af en toe een brief stuurde of een brief ontving, of dat eens een enkele keer de telefoon ging of je die zelf voor een bericht of gesprek gebruikte.

Laat staan dat we terug denken aan de tijd van de postkoets of de postduif of nog verder terug in de geschiedenis aan het kleitablet met ingebakken lettertekens en daarvoor de traditie waarin alle berichten mondeling werden doorgegeven.

Mensen hebben in elke periode van de geschiedenis gebruik gemaakt van de middelen die in die tijd hun ter beschikking stonden. Nog anders, de Here God heeft mensen gaven geschonken. Daarmee zijn zij werkzaam geweest om het Woord van God door te geven, waarbij zij zelf ook de communicatiemiddelen hebben ontworpen. Gods Geest heeft de gave van het geloof geschonken. We zeggen dan ook dat God Zelf door de eeuwen heen zorg heeft gedragen voor de communicatie van Zijn Woord.

Communicatie van het Woord in onze tijd

Het blijft evenwel belangrijk om in de tijd waarin de Here God ons het leven geeft, wegen te zoeken om de heilsboodschap van de Here God door te geven aan mensen. Immers, werkelijk gelukkig leven is er alleen wanneer we door het geloof geestelijke gemeenschap oefenen met het vleesgeworden Woord, Jezus Christus.

Laten we maar zeggen, dat het beste van met betrekking tot de media niet gemist kan worden, namelijk de overdracht van het Evangelie. In deze zin zijn er in onze tijd ongekende mogelijkheden om wereldwijd het evangelie via de moderne middelen onder mensen te verspreiden. Wat een mogelijkheden om het Woord te laten horen via de radio en de televisie. Beelden kunnen het Woord dan ook ondersteunen. Wat een ongedachte kansen om ondersteunende informatie en studiemateriaal via internet aan te bieden.

Op deze positieve mogelijkheid van het gebruik van de media wil ik veel nadruk leggen. Juist in een tijd van veel verwarring behoeven wij ons niet te schamen voor de boodschap van het Evangelie van Jezus Christus.

Beeld bij het Woord

Binnen de gemeente van Christus en over de grenzen daarvan kunnen allerlei vormen en middelen ons mensen helpen om de boodschap beter te verstaan. Zo merken we dat onze jongeren helemaal opgroeien in een tijd waarin het beeld het woord verdringt.

Om dus aan te sluiten bij de leefwereld van kinderen en jongeren zal beeldmateriaal nodig zijn ter ondersteuning van de boodschap. Wezenlijk blijft het echter in de gemeente, dat de sprekende God, Die Zich in Zijn Woord heeft geopenbaard, ook aan het Woord blijft komen. Het gesproken woord, de verkondiging blijft onmisbaar.

In de traditie kennen we daarbij de sacramenten van de Heilige Doop en het Heilig Avondmaal die de zichtbare verkondiging van het Woord zijn. Het doopwater, het brood en de wijn, maken de inhoud van de verzoening zichtbaar.

Beelden ter ondersteuning van de boodschap zijn in onze tijd belangrijk, maar ze moeten niet de inhoud van de boodschap verdringen.

Grenzen

De mogelijkheden die ons geboden worden lijken onbegrensd. Steeds weer nieuwe technieken dienen zich aan. Dankbaar maken we er gebruik van ook ten dienste van het Evangelie.

Maar zoals altijd zijn er ook schaduwzijden aan te wijzen. We denken hierbij aan het overvoerd worden door geluid en beeldmateriaal; de niet aflatende informatie- en reclamestroom; de wirwar van meningen en standpunten die ons door de pers worden voorgeschoteld.

Het is zeker voor een christen nodig om grenzen te stellen aan wat je wilt horen en zien. Dat is niet eenvoudig. Het is soms niet gemakkelijk om te ontdekken waar informatie eenzijdig is, waar een mening opgedrongen wordt, of juist onmisbare informatie wordt achter gehouden. Laten we vooral ook eerlijk zijn, hoe gemakkelijk krijgt de zonde toegang in ons leven door wat we horen, zien en zelf ook op internet opzoeken.

Altijd weer moeten we met wat we deden terug naar de Here God. Waar we niet voor kunnen danken, mag er in ons leven niet zijn.

Maar ook een grens stellen aan de tijd die je besteedt aan luisteren, kijken en chatten is absoluut noodzakelijk. We hebben te waken voor mediaverslaving.

In ieder geval één dag zonder

Het lijkt mij een goed uitgangspunt om op de eerste dag van de week, de zondag, van het medium bij uitstek, de verkondiging van het Woord, gebruik te maken. De Here wil de samenkomst van de gemeente daarvoor gebruiken. Het kan nodig zijn dat je daarvoor een ander medium nodig hebt, omdat je aan huis gebonden bent.

Laat verder deze éérste dag van de week eens - als één dag in de week - zijn zonder de mallemolen van het massamediale gebeuren. Dat geeft veel rust en vooral veel mogelijkheden tot geestelijke gemeenschap (communicatie) met de Here God en met elkaar.

B.den Butter