Het thema ‘verzoening’ is zowaar geen gemakkelijk onderwerp. Toch uitermate belangrijk voor gelovigen alsook ongelovigen. Clary en Jaap Veerman, beiden geboren en getogen in Huizen, wonen met veel plezier sinds 1997 ‘Op de Ree’ aan de Jan Steenlaan. Velen zullen zich hun vorige home, de sigarenwinkel aan de Langestraat, herinneren. In verband met de gezondheidstoestand van Jaap hebben zij hulp van de christelijke Thuiszorg, welke zij een warm hart toedragen voor de trouw en goede zorg. Zij behoren tot de ouderen onder ons en waren graag bereid aan het gesprek, dat we gedrieën over dit wezenlijke thema hebben gevoerd, deel te nemen.

De betekenis van verzoenen is vrede herstellen: tussen landen, groepen, personen. Er is dus sprake van

oorlog, ruzie, vete of een conflict. Con = samen; flict (fligere) = slaan of strijd. Anders dan meningsverschil

heeft het woord conflict een puur negatieve lading. Over dit laatste willen we het hebben in relatie tot verzoening van schuld en wel tussen personen onderling en beperken ons tot hen die gelovig, dus christen, zijn. Mogelijk is dat voor ons al voldoende ‘huiswerk’.

Er wordt gesproken over schuld. Waar ligt de diepste oorzaak daarvan en hoe is deze verzoend en wat heeft dat ons te zeggen?

Oorzaak is het ego van de eerste mens en ingefluisterd door de boze: door de macht om als God te zijn

hoger te stellen dan het gebod van God. Daardoor dragen wij allemaal een schuld mee die niemand kan

betalen. Goddank zijn wij door Jezus’ verzoeningswerk daarvan verlost alleen door Zijn liefde (agapè) voor mensen. God heeft ons het gebod onze naaste lief te hebben als onszelf gegeven. Dat moet de basis zijn voor oplossing van menselijke conflicten.

Kunnen we conflicten zien als iets neutraals, niet goed niet slecht of min of meer normaal?

Als dat niet zo is, wat moet dan gebeuren?

Het voorafgaande laat zien dat dit niet kan. Vaak wordt gedacht: wij zijn mensen en dus geneigd tot het

kwade. Een constatering! Juist dan kan gewenning bij een conflict ontstaan. Nu nog de schuld bij de ander leggen en daarmee is de kous af. Dat staat haaks op het geloof. Onderlinge verzoening is noodzakelijk, anders wordt het fundament dat Jezus heeft gelegd losgelaten! Jezus heeft gebeden dat wij allen één zouden zijn in de Vader en de Zoon (Joh. 17). Schuld is dat het lichaam ofwel de gemeente van

Christus door conflicten in duizend scherven uiteengevallen is. Wanneer dat wordt erkend en tegelijk wordt gepoogd als kerken tot bedoelde eenheid te komen, zijn we op de goede weg.

Als mensen die verschillend denken, hebben we de roeping elkaar vast te houden in Christus. Er is groei

van de gemeente, wanneer we in liefde met elkaar omgaan (Ef. 4).

Is het begrijpelijk dat er zoveel conflicten zijn?

Toch wel. De wortel van het conflict zit immers in eigen hart. Het is geen excuus. We hebben een eigen

verantwoordelijkheid.

Zoek dus niet verder naar andere bronnen van conflicten. Het zijn uiterlijke manifestaties van wat innerlijk

leeft. Egoïsme brengt onder andere arrogant gedrag of hooghartige opvattingen teweeg.

Zelfbeheersing kan veel ellende voorkomen. Met name door wat wordt gezegd. De tong is soms een gevaarlijk wapen.

Ten aanzien van conflicten zijn er toegevers, oplossers, compromissluiters, vermijders en strijders. Als we ons beperken tot toegevers en strijders, wat valt dan op en hoe zou je ermee moeten omgaan?

Het valt op dat het gaat om duidelijk verschillende karakters. Toegevers zouden zich hulpeloos kunnen

voelen, terwijl het voor strijders gemakkelijker lijkt. In alle gevallen zouden we willen zeggen: wacht bij

opkomende boosheid tot dit voorbij is. Dan stel je jezelf kwetsbaar op. Daarin ligt juist kracht. Voor beide,

maar ook de andere categorieën, is het goed eerst afstand te nemen van de situatie en je af te vragen wat

de aanleiding vormde. Hierbij blijft het feit een zekerheid, maar zijn de gevoelens wisselend. Dat is verantwoord bezig zijn.

Duidelijk is dat de situatie niet zo kan blijven. Je moet streven naar verzoening, overigens een bijbelse opdracht! Wat betekent dat in de praktijk van het leven?

Aansporing tot verzoening wordt niet altijd genoeg serieus genomen. Het kost nogal wat om verzoener te

worden, want daarbij komen we onszelf tegen. Het betekent de eerste stap zetten en de minste zijn. Elkaar de voeten wassen en niet de oren (Joh. 13). Het gaat om dienen. Het geloof richt zich daarop en als vrucht daarvan komt verzoening tot leven. De bedoeling is toch tot een vernieuwde relatie te komen! Vaak komt die niet zonder pijn tot stand. Het betekent ook assertief zijn: ons gedrag moet zo zijn dat je erkent dat de ander ook rechten heeft die geëerbiedigd moeten worden. Agressie is hiervan het tegenovergestelde. Is een conflict volgens jou niet jouw schuld, is het toch jouw taak de eerste stap te zetten. Jezus zelf spoort daartoe aan. We zijn dus onze broeders/zusters hoeder! Laat je leiden door de liefde: 1 Cor. 13 verwoordt dat heel mooi.

Zouden adviezen te geven zijn voor het oplossen van conflicten?

Met de juiste instelling ‘maar gij geheel anders......’ zou het volgende aan te raden zijn. Ga, alvorens je

probeert een conflict op te lossen, bij jezelf na of je misschien zelf een belemmering vormt of wellicht de

veroorzaker bent. Wees zorgvuldig en fijngevoelig. Neem de tijd ervoor. Kies het juiste tijdstip en de

juiste plaats. Dit is dàn belangrijk wanneer een goede procedure is uitgedacht. Dat zou kunnen zijn: opschrijven wat is misgegaan en daarna hoe je denkt verder te gaan. Luisteren naar de ander is heel belangrijk. Berouw is cruciaal voor de oplossing. Niet in de zin van ‘het spijt me’ of ‘sorry’. Het betekent dat je tegenover God ervan overtuigd bent verkeerd te hebben gehandeld ten opzichte van de ander en anders wilt gaan leven. Misschien zijn meer ontmoetingen nodig of is advies van een derde, die geen partij is in het conflict, aan te bevelen. De legpuzzel-benadering. Doe alles altijd in gebed.

Na verzoening is er een proces van genezing. Kan daarover wat worden gezegd?

Zeker, als verzoening een feit is, dus wanneer tevens berouw is getoond, dan komt er genezing. De verzoening moet dus kenbaar en duidelijk zijn. Stel dat het gaat om een zakelijk conflict, dan is schadevergoeding een teken van erkennen van schuld. Genezing kan heel lang duren, vooral in geval van haatgevoelens. Afhankelijk van het gebeurde kan het gevoelsleven van iemand soms in één dag opgelucht zijn, terwijl de pijn van het verdriet nog lange tijd wordt gevoeld. Met name als het bijvoorbeeld gaat om toegebracht lichamelijk leed bij jezelf of iemand die je lief is. Ook wanneer er dingen zijn gezegd die je diep hebben gekwetst. Tijd van genezing is dan nodig om te kunnen vergeven.

Wat is de diepe betekenis van vergeven?

Vergeven betekent eigenlijk dat de verkeerde daad het contact niet meer blokkeert. Vergeving moet niet

lichtzinnig worden geschonken of ontvangen. Dat houdt geen stand. Bij beiden moet het innerlijke verandering teweegbrengen. Die is duurzaam. M.L. King jr. heeft eens gezegd: ‘Vergeven is niet een daad

die je eenmaal doet, het is een levenshouding’. Zoekt elke partij zonder meer zijn gelijk, dan kom je niet tot elkaar. Helaas gebeurt dat ook onder kerkgangers. Zo’n situatie mag niet voortduren! Met het oog op de verkondiging van Gods Woord en de viering van het Heilig Avondmaal is dat niet te rijmen. Dan pas kun je bij de viering de gemeenschap ervaren, wanneer je met de ander in het reine verkeert. Jezus zelf wekt op tot vergevingsgezindheid.

Vergevingsgezindheid is noodzakelijk. Nu schuld is beleden en verzoening tot stand is gekomen, kan er sprake zijn van vergeving. Als we tenslotte het voorgaande overzien, wat zou de uitwerking daarvan kunnen zijn?

Ook vergeven is dus geen gemakkelijke opdracht, vooral als het in de bijbel ook gaat over het liefhebben

van je vijanden. Toch geldt het: waar oprecht geloof is, daar is de vrucht van het dienstbaar zijn, van het zich met de ander willen verzoenen en vergeven. Dan kun je ook meebidden wat in het ‘Onze Vader’

wordt gebeden: . . . . . . . .‘gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren’. De gelovige kan zich daarop niet

beroemen, maar draagt die vruchten als een lamp op de rug. Een ander merkt die op. Zo volg je Jezus’

spoor. Hij die de wil van de Vader, Goddelijke verzoening op Golgotha, ook voor ons heeft teweeggebracht. Hieruit mogen wij leven en zo kunnen wij sterven.

T.J. LOKHORST