Ab in Diemen en Wil in Amsterdam geboren, trouwden kort na de oorlog en woonden lange tijd in Diemen. Als leraar was Ab werkzaam bij het basis- en voortgezet onderwijs in Amsterdam en later in Huizen, terwijl Wil vele jaren werkte als sekretaresse aan scholen voor voortgezet onderwijs in Amsterdam en Huizen. Kerkenwerk is hen niet vreemd. Naast het drukke schoolleven vervulde Ab tal van functies op kerkelijk erf. Zij wonen met hun zoon Albert in wijkgemeente Meentkerk en genieten al een ruim aantal jaren van hun pensioen. Albert is klaar met  zijn universitaire studie theologie en heeft met goed gevolg zijn doctoraal examen afgelegd. Nu is hij bezig nog enkele dingen af te ronden betreffende zijn kerkelijke opleiding. Met echtpaar Scheer was ik in gesprek over Israël

Heeft Israël altijd jullie belangstelling gehad?

Nee, zegt Ab. Weet je, in de kerk hoorde je daar niet zo over.Toch wist ik wel dat Israël iets bijzonders was in de wereldgeschiedenis. In de oorlog was ik ondergedoken en zat door de nare omstandigheden nogal eens in de put. Om mij op te beuren zei mijn moeder eens: ‘de Duitsers komen aan Gods oogappel en dat is zeer gevoelig. Die dat doen zijn verliezers’.

Zou het feit dat je zo weinig over Israël hoorde iets te maken kunnen hebben met de zogenaamde vervangingstheologie, d.w.z. het stellen van christenen – de kerk – in de plaats van Israël? Door de verwerping van Jezus zouden de joden niet meer de positie hebben van Gods uitverkoren volk. Een gedachtegang die nu toch veel minder geldt. Hoe zou dat komen?

Die uitspraak van mijn moeder zette mij aan het denken. Naar mijn mening had het zo weinig over Israël horen toch wel te maken met de toen voorkomende gedachte ‘wij zijn het nieuwe Israël’. Binnen het onderwijs kwam ik in Amsterdam veel in aanraking met andersdenkenden. Wat Israël betekent in het licht van de bijbel werd mij en ook Wil steeds duidelijker. Niet de kerk in de plaats van Israël. We denken dat alles wat er tijdens de holocaust gebeurde, maar ook het stichten van de staat Israël 55 jaar geleden, ertoe heeft bijgedragen dat velen een beter zicht op Israël hebben gekregen.

Dat Israël Gods volk is, vertelt de bijbel op diverse plaatsen. Waaruit leiden jullie af dat het wel een heel uniek volk is?

Toen we ons samen daarin verdiepten, zegt Wil, vonden we dat heel sterk uitkomen in Exodus 4 : 22. De HERE noemt Israël daar Mijn zoon, Mijn eerstgeborene. Je mag het zeker weten: ben je zoon, dan blijf je dat voor altijd! Dit volk had een plek nodig om te wonen. God Zelf gaf Israël het land Kanaän (lees ook Psalm 105 : 7 - 11).

Vanaf Abraham tot vandaag is God in Zijn liefde en trouw bezig met Israël. Ook al lijkt vaak het tegendeel. Doel is dat alle volken via Israël weer onder Zijn heerschappij zullen komen. Waaraan denken jullie dan?

We geloven stellig dat God het goede voor heeft met Israël. Onder andere duiden de meeste profetieën daarop, ook de verkiezing van Israël (Romeinen 9 - 11). Redding ook voor ons christenen is via Israël, dat Gods beloften heeft, gekomen. Ondanks Israëls houding is het tot een zegen voor alle volken geworden. Wat ons vooral aanspreekt is Romeinen 11 : 18: ‘niet u draagt de wortel (d.i. Israël), maar de wortel u’. Paulus, een jood, heeft het over zijn eigen volk. Ook wij, christenen uit de heidenen, zijn op de stam van deze wortel geënt. Indrukwekkend mooi! Vindt u dat ook? Christenen in Rome dachten zelfs een streepje voor te hebben. Paulus weerlegde dat.

Hebben wij gezien het voorgaande dan geen verplichtingen ten opzichte van Israël en hoe zou dat kunnen worden ingevuld?

Jazeker. Joden zijn enerzijds beminden om der vaderen wil en anderzijds vijanden van het Evangelie. Overigens geldt dit laatste niet alle joden. Liefde voor Israël is nodig en moet tot uiting komen in ons persoonlijk gebed, maar ook als kerk, dat dit volk Jezus gaat erkennen als hun Heiland. Dat gebeurt te weinig. Ten tijde van de Nadere Reformatie was dat anders. Verder gaat het er niet zozeer om te evangeliseren, alswel het in gesprek blijven met hen.

Dit laatste zal zeker onze intentie moeten zijn. Is het niet zo dat veel joden wantrouwend zijn ten

opzichte van christenen? Hoe kijken jullie daar tegenaan en is aan te geven hoe dat komt?

Wat je hier aanroert is precies wat wij denken. Na 2000 jaar christendom is een bepaald wantrouwen ontstaan. Als we denken aan bijvoorbeeld de kruistochten, de houding van sommige kerken en de al genoemde holocaust, dan is dat niet zo vreemd.

In zijn boek ‘De kring om de Messias. Israël als volk van de lijdende Heer’, een waardevol boek om te lezen, schrijft prof. dr. A.v.d. Beek o.a. ook over de joden tot jaloersheid wekken. Ten aanzien hiervan wordt het westerse christendom veel laksheid verweten. Kunnen jullie je daarin vinden?

We moeten hem daarin eigenlijk gelijk geven. ‘De grootste zegen voor de kerk zou zijn als haar leden net als de orthodoxe joden weer beginnen om de bijbel van kaft tot kaft zich eigen te maken en daarin een nieuwe generatie op te voeden. Zolang dat niet gebeurt is er weinig zegen voor de kerk te verwachten’, zo schrijft hij. Inderdaad is er een schromelijk tekort aan bijbelkennis. Aan de andere kant dachten we, hallo, dat is nogal wat, van kaft tot kaft! Kunt u, kunnen wij dat? Toch moeten we daarnaar streven. Alle beetjes mogen tot het doel bijdragen en wat je gelezen hebt ook als christelijke gemeente toepassen. Dat niet alleen Israël jaloers moge worden, maar de hele bewoonde wereld!

Zal het toch zover komen dat Israël van God nog een kans krijgt?

Zeker weten! Er komt een moment dat geheel Israël zalig zal worden. Wel rijst bij ons de vraag wat de bijbel bedoelt met ‘geheel’. We denken allen die Jezus als hun Redder belijden. De zending in de wereld komt dan pas goed op gang. Dat staat in Romeinen 11 : 12: ‘Indien hun val (nl. van Israël) de rijkdom is van de wereld en hun vermindering (van Israël) de rijkdom van de heidenen, hoeveel te meer hun volheid (dus van Israël)’. Dan zullen Israël en de kerk ook samen de (hun!) Messias, namelijk Christus, aanbidden. Ja toch?!

T.J.LOKHORST