Een aantal weken geleden stonden ze er, een ‘batterij’ fotografen, na afloop van de middagdienst in de Nieuwe Kerk op zondag 2 mei. Kennelijk niet zomaar. Op jacht naar een geschikt beeld van..., ja van wat eigenlijk? Niet van de kerk, het kerkgebouw als zodanig, alhoewel de Nieuwe Kerk in zijn prachtige omgeving fotogeniek is, daarvan zijn we ons op zaterdag 15 mei bij de open dag opnieuw bewust geworden. Maar de fotografen/journalisten-actie had vast meer te maken met de verwachte onrust op de eerste zondag van de PKN. Het verhaal was waarschijnlijk al gereed. Spektakel genoeg. Er moest alleen nog een geschikt plaatje bij om een extra dimensie toe te voegen. Klaarblijkelijk was de actie weinig succesvol. We hebben er althans nooit iets van gepubliceerd gezien, maar het kan ons ontgaan zijn.

Het bovenstaande illustreert wat we allang weten. Een beeld maak je niet als daar geen aanleiding toe is. Niet zomaar in het wilde weg. Er is altijd een reden voor. En verder geeft het aan dat beelden niet objectief zijn. Er kon kennelijk geen geschikt plaatje worden gemaakt voor het te schrijven verhaal. Een beeld laat een opname zien die wordt bepaald door het standpunt van de fotograaf, zowel letterlijk als figuurlijk. Niet alleen de plek waar hij of zij staat bepaalt het beeld dat wordt gecreëerd, maar ook die visie die hij of zij heeft (of geacht wordt te hebben).

De redactie van KernKatern vroeg mij een beeld van de Ned. Herv. Gemeente te Huizen te geven. Daar is kennelijk reden toe. Dat beeld zal niet objectief zijn, maar dat verwachtte u na het bovenstaande gelezen te hebben natuurlijk ook niet. Het is persoonlijk gekleurd; u hebt met een betrokken en daardoor zeker niet objectieve waarnemer te maken. Objectieve beelden - als die al bestaan - worden gemaakt door niet-betrokken personen die vanuit een (grote) afstand waarnemen. Ik hoop nooit in zo’n positie ten opzichte van de gemeente te geraken.

Waarom is het opportuun een beeld van de gemeente te Huizen te maken in het voorjaar/de zomer van 2004? Die vraag is dunkt mij eenvoudig te beantwoorden. Omdat er heel veel in beweging is, omdat er heel veel verandert in een heel korte tijd. Veranderingen, ontwikkelingen die verontrusten en dus alarmerend moeten zijn. Maar ook veranderingen en ontwikkelingen die hoopvol zijn en tot vreugde stemmen.

We moeten eigenlijk dieper afsteken. Het is dunkt mij nodig dat we als gemeente aan zelfonderzoek doen. Zelfbeproeving. Zoals dat op het persoonlijke vlak geldt rond de viering van het Heilig Avondmaal. Zelfonderzoek. Dat is meer dan een systematische sterkte/zwakte-analyse, zoals die in de maatschappij zijn opgang heeft gemaakt. In zo’n analyse zetten we plussen voor de sterke en minnen voor de zwakke kanten van ons bedrijf of van onze organisatie. En dan gaan we zoals dat heet ‘beleid maken’ om onze situatie te verbeteren.
Natuurlijk is het zinvol ook als gemeente in beeld te brengen wat er allemaal gebeurt. Wat er goed gaat en wat slecht. En wat we mogen verwachten als we de lijntjes doortrekken. Maar zelfbeproeving gaat verder, graaft dieper. Je zou kunnen zeggen, zelfbeproeving levert niet alleen maar een gewone foto op, een beeld dat je zonder meer kunt waarnemen. Ze geeft andere dimensies, extra dimensies aan het beeld. Zoals een röntgenfoto en een MRI-scan dat doen in vergelijking met een ‘gewone’ opname. Daarop zie je dingen die met een gewone foto niet zichtbaar worden. Omdat de criteria anders zijn. Omdat bijbelse maatstaven anders zijn dan wereldse maatstaven, heel anders zelfs. Denk maar eens aan de uitspraak van de apostel Paulus: “Als ik zwak ben, dan ben ik machtig.” Zelfbeproeving heeft de notie dat de mens niet verder kijkt dan zijn neus lang is, ‘aanziet wat voor ogen is’, terwijl ‘de Here het hart aanziet’. Dat verschil levert een spanningsveld, tastbaar soms.

Laat ik de persoonlijk gekleurde opmerking maken dat ik in mijn beeld van onze gemeente een forse verandering opmerk. Als autochtone Huizer heb ik, dat word ik me steeds meer bewust, het altijd min of meer vanzelfsprekend geacht dat hier in Huizen een gemeente bestaat, fors van omvang, met kerkgebouwen, predikanten en tweemaal per zondag diensten. En het jeugdwerk... daar zijn we al bijna een eeuw heel goed in en we spelen voluit mee met de ontwikkelingen. Geweldig toch. En zo’n analyse pleegde ik dan af te sluiten met ‘een zaak om dankbaar voor te zijn’.

Wel zagen we de laatste decennia de wereldgelijkvormigheid in onze gemeente steeds krachtdadiger om zich heen grijpen. “Rijk en verrijkt geworden en daarom lauw”. Maar toch, heel anders dan in vele andere plaatsen in Nederland waar het kerkelijk leven schraal is en zeker heel anders dan in andere landen waar je christelijke gemeenten moet zoeken.

Dat beeld is dramatisch gewijzigd. De secularisatie slaat hevig om zich heen in onze gemeente. De statistieken met de dalende curves betreffende de omvang vertalen zich in lege banken. Waar zijn ze allemaal gebleven? De vanzelfsprekendheid van de grote bloeiende gemeente is weg. We beseffen nu dat lauwheid niet stabiel kan zijn omdat de warmte wegvloeit. Water blijft niet lauw; het neemt uiteindelijk de temperatuur van zijn omgeving aan. Koud dus. We beseffen thans voluit onze afhankelijkheid van de Here onze God. Gaan we niet lijken op Filadelfia: “gij hebt kleine kracht” (Openbaring 3:8)?

Maar er is meer. Moge de omvang van de gemeente zorgen baren, wie oren heeft om te horen die merkt ritselingen op. Tekenen van leven, tekenen van hoop. Onder jongeren, onder jongeren vooral. Maar ook onder volwassenen en ouderen. Overgave. Nieuwe behoeften om terug te gaan naar de bron en studie te maken van de basale aspecten van het christelijk geloof, hunkering naar de Geest en naar verwerkelijking van het geloof in de levenspraktijk.

Hoe ziet ons beleidsplan eruit? We mogen terugkeren naar de bron. In het bijbelboek de Openbaring van Jezus Christus verwoord door de apostel Johannes krijgen zeven Gemeenten een brief, in onze vertaling aangeduid met een hoofdletter. Omdat ze het lichaam vormen waarvan onze Here Jezus Christus het hoofd is. Filadelfia is daar één van, ik gaf dat hierboven al aan. Van die Gemeente wordt niet alleen gezegd “gij hebt kleine kracht”. Daarmee zou deze Gemeente geen toekomst hebben. Dat geldt ons eveneens, als het bij deze kwalificatie blijft. Van Filadelfia wordt ook gezegd “gij hebt Mijn woord bewaard; Ik zal ook u bewaren”. Dat biedt ons perspectief. Ons beleidsplan zou derhalve eenvoudig samen te vatten moeten zijn: ‘Terug naar het Woord’.

C.Gooijer