Beleven of echt leven?
Wendy van Dijk doet het met chips. André Hazes had iets met worst. Een nieuwe ‘PC-Hoofttractor’ koop je na een ‘off-road test weekendje’ in de Ardennen en Libelle organiseert een ‘zomerweek’ voor vrouwen op het Muiderzand. Steeds vaker worden producten aangeboden en gepromoot in combinatie met een belevenis.
Door de tijden heen heeft de economie in het teken gestaan van vraag en aanbod rond schaarse goederen. In een groot deel van de wereld is dat nog steeds zo en ook hier in het rijke Westen was de economie nog niet zo heel lang geleden gericht op overleven. Nu hebben de meesten van ons alles en zijn we van een overlevingseconomie terecht gekomen in een beleveniseconomie. De jacht naar ervaringen en belevenissen is enorm toegenomen. Niet zo zeer materialistische goederen, maar belevenissen bepalen onze consumptie en een heel groot deel van onze economie is erop gericht. De themarestaurants schieten de grond uit, een weekendje Landal of Centerparcs is ook geheel verzorgd rond een thema; niets hoef je zelf te bedenken: er is al een heel programma rond zwembad, kinderboerderij, kinderclub en klimtoren gepland; je hoeft het alleen maar te beleven. We kunnen nu zelfs ook een sabbatical (jaar) opnemen om die lang gekoesterde wereldreis eens te maken en nieuwe ervaringen te beleven.
En laten we eerlijk zijn: ook binnen de kerk willen we steeds vaker vermaakt worden. (Zie ook het artikel ‘Consuminderen in de kerk.)
Hoewel er nog steeds grote rijkdom is, heeft er dus hier in het rijke Westen, een verschuiving plaats gevonden van een zoeken naar ‘hebben’ van materiële zaken naar het zoeken van ervaringen. Een zelfverwezenlijking die extreme vormen aanneemt in de zoektocht naar nieuwe belevenissen en entertainment.
Maar leiden al die belevenissen nu tot behoeftenbevrediging? Want hoewel we steeds meer en vaker ervaringen plannen om gelukkiger te zijn, worden de ervaringen oppervlakkiger en zodra de ene ervaring achter de rug is wordt de volgende al gepland. De (in het verleden soms fysieke) honger naar producten is vervangen door honger naar belevenissen. Vaak blijft er toch een leegte na een ‘kick ervaring’ en daarom wordt de volgende uitdaging al weer gezocht.
Waar komt die leegte vandaan? Augustinus schreef in zijn ‘Belijdenissen’: ‘Onrustig is ons hart, totdat het rust vindt in U mijn God’. Als God mensen aanraakt, dan verandert de kern van ons bestaan, ons hart. En dat is pas echt ‘kicken’.
Het mooie is dat God naar ons komt zoals we zijn. We hoeven niet allerlei producten te hebben of ervaringen meegemaakt te hebben. Hij roept ons zoals we zijn: blijmoedig of melancholisch, emotioneel of rationeel. Onze ervaringen in de relatie met God zijn dan misschien ook verschillend, afhankelijk van onze persoonlijkheid, maar laten we die verschillen vieren als een geschenk van onze veelkleurige God aan de mensheid. God heeft ons gemaakt zoals we zijn en zo wil Hij ons ontmoeten en geëerd worden.
Een goed voorbeeld is te vinden in het kerstevangelie als we kijken naar de herders en de drie wijzen. De herders hadden heel weinig (en wat ze hadden lieten ze ook nog achter in het veld). De wijzen hadden waarschijnlijk heel veel. Beide groepen werden op een verschillende manier door God benaderd en geroepen: de herders direct via de engelen, de wijzen indirect via een ster. Maar beide groepen werden vervuld door God met de blijdschap van het Kerstkind. Beide eerden het Kind op hun eigen manier. Ze hadden op dat moment alles en waren helemaal zichzelf, zoals God hen bedoeld had.
Dat is nog eens een ervaring!
Roelof Hansman